stat4u
POLSKA I USA: HISTORIA, SOJUSZE, INTERESY - Quick.Cms - szybki i prosty system zarządzania treścią

POLSKA I USA: HISTORIA, SOJUSZE, INTERESY

Aktualności » POLSKA I USA: HISTORIA, SOJUSZE, INTERESY

Data:15.02.2018(ost. aktualizacja 15.02.2018 14:47)
  • Ryszard Czarnecki/Archiwum
    Ryszard Czarnecki/Archiwum

Stosunki polsko-amerykańskie są dzisiaj najlepsze w dziejach. A dzieje te liczą więcej niż dwieście parędziesiąt lat wzajemnych relacji, bo miliony Polaków - emigrantów „za Wielką Wodę” budowały pozycję ekonomiczną Ameryki nawet jeszcze zanim powstały Stany Zjednoczone AP. Pierwsi przybysze z naszego kraju pojawili się tam już w XVII wieku. Waszyngton odegrał na arenie międzynarodowej istotną rolę w kwestii powrotu niepodległego Państwa Polskiego na polityczną mapę świata - deklaracja prezydenta Woodrowa Wilsona miała kapitalne znaczenie i całkowicie uzasadnia fakt, że był on patronem ważnego placu na warszawskim Żoliborzu w czasach II Rzeczypospolitej i jako patron wrócił na to miejsce po okresie komunizmu.

Trudne czasy, złe daty

Były też złe momenty w naszych wspólnych dziejach - dziejach dwóch narodów tak bardzo miłujących wolność. Jeden z najwybitniejszych prezydentów w amerykańskiej historii, skądinąd zamordowany w wyniku zamachu w 1865 roku Abraham Lincoln postawił niestety na bliską współpracę z carską Rosją, a jego ambasador w Petersburgu John Appleton chwalił „oświecone reformy” cara Aleksandra II i rozumiał carskie frustracje związane z „ upartymi Polakami”. Więcej, amerykański sekretarz stanu William Seward po wybuchu Powstania Styczniowego niepochlebnie wypowiadał się o Polakach i odmówił poparcia francuskiej inicjatywy noty do władz Rosji wzywającej do pokojowego rozwiązania „ sprawy polskiej” i zagwarantowania Polakom własnego szkolnictwa, sądownictwa, administracji i swobód wyznaniowych. Sam zaś Lincoln właśnie podjął w Białym Domu oficerów rosyjskiej floty, a następnie rewizytował ich statek „Aleksander Newski” i wzniósł toast „ za cara” . Polaka - marynarza carskiej floty Aleksandra Milewskiego, który zdezerterował i zaciągnął się do wojsk Konfederacji(!) Amerykanie wydali Rosjanom. Naszego rodaka powieszono.

Natomiast w XX wieku czarnymi datami w polsko- amerykańskiej historii były listopad-grudzień 1943, styczeń - luty 1945 i czerwiec-lipiec 1945 . Na konferencjach w Teheranie, Jałcie i Poczdamie prezydent USA Franklin Delano Roosevelt z akceptacją premiera Jej Królewskiej Mości Winstona Churchilla oddali polskiego sojusznika Stalinowi i sowieckiej strefie wpływów. Wówczas dla Polaków autor „ New Dealu” i jedyny prezydent w amerykańskiej historii, którego po raz trzeci wybrano na prezydenta ( choć nie dożył końca trzeciej kadencji) był synonimem swoistej zdrady przyjaciół . Po trzech i pół dekadach z kolei symbolem tego, co najlepsze w amerykańskich dziejach stał się inny prezydent- też republikanin- Ronald Reagan. Ten były aktor i szef związku zawodowego aktorów, o którym nowojorsko-waszyngtońskie elity wyrażały się z równą niechęcią, co ich spadkobiercy o Donaldzie Trumpie, został słusznie uznany za pogromcę komunizmu i Związku Sowieckiego na równi z polskim papieżem Janem Pawłem II. Ameryka zaś dla wielu narodów walczących o niepodległość w strefie wpływów Moskwy stała się znów synonimem wolności.